• Ελληνικά
  • English
  • Διατροφή

    Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

    Το σαφράν, ή κρόκος, ή ζαφορά είναι τα αποξηραμένα στίγματα του φυτού Κρόκος ο ήμερος (Crocus satius L.), ενός από τα πιο σπάνια φαρμακευτικά φυτά. Πρόκειται για μια βολβώδη πόα που συναντάται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη Δυτική Ασία, ενώ πολλά είδη του είναι αυτοφυή και στην Ελλάδα. Θεωρείται ένα φυτό με εξέχουσες αντιοξειδωτικές, αντιθρομβωτικές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Συστηματική καλλιέργεια γίνεται στην Κοζάνη, περιοχή που, σύμφωνα με εργαστηριακές μετρήσεις, δίνει εξαιρετικής ποιότητας παραγωγή. Ο κρόκος προέρχεται από τα λεπτά, πορτοκαλοκόκκινα στίγματα που έχουν τα μοβ λουλούδια του φυτού, τα οποία ανθίζουν το φθινόπωρο. Το γεγονός ότι συγκαταλέγεται στα πιο ακριβά μπαχαρικά του κόσμου δικαιολογείται αφενός από τη χρονοβόρα και απαιτητική διαδικασία της συλλογής, της επεξεργασίας και της αποξήρανσης των στιγμάτων και αφετέρου από τη μεγάλη ποσότητα ανθών που απαιτείται για να προκύψει το τελικό προϊόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι χρειάζονται περισσότερα από 150.000 άνθη κρόκου για 1 κιλό αποξηραμένων στιγμάτων.

     

    Saffron, elixir of longevity – Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

    saffron

    Κατά την ελληνική μυθολογία, ο θεός Ερμής, καθώς έκανε εξάσκηση στη δισκοβολία, χτύπησε θανάσιμα στο κεφάλι τον θνητό φίλο του Κρόκο. Η στενοχώρια του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε αποφάσισε να του χαρίσει την αθανασία, μεταμορφώνοντας το άψυχο κορμί του σε ένα πανέμορφο μοβ λουλούδι και το αίμα του σε 3 κόκκινα στίγματα στην καρδιά του λουλουδιού. Οι εκπληκτικές ιδιότητες του φυτού αυτού είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες κατανάλωναν τον κρόκο για να καταπολεμήσουν την αϋπνία και τα δυσάρεστα αποτελέσματα του μεθυσιού, ενώ οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης και Γαληνός χρησιμοποιούσαν τον κρόκο ως βασικό συστατικό σε διάφορα ιατρικά σκευάσματα και τον συνιστούσαν ως παυσίπονο, αντιπυρετικό, υπνωτικό, εμηναγωγό,  επουλωτικό και αφροδισιακό.

    Το σαφράν έχει χαρακτηριστεί από ερευνητές ως το ελιξίριο της μακροζωίας χάρη στις θεραπευτικές του ιδιότητες.  Παραδοσιακά, έχει χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση του στομαχόπονου, των πεπτικών προβλημάτων ακόμα και της κατάθλιψης, ενώ οι επιστήμονες τονίζουν τις αντιοξειδωτικές και τις αντικαρκινικές του ιδιότητες, την επίδρασή του στα λευχαιμικά κύτταρα, την αντιγηραντική του δράση, τη θετική του επίδραση στη νευροπροστασία και στην καταπολέμηση του άγχους, τη συμβολή του στην ενίσχυση της μάθησης και της μνήμης.

    Saffron, elixir of longevity – Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

    Τα αποξηραμένα στίγματα ως βασικά συστατικά τους έχουν την κροκίνη και την κροκετίνη, που είναι υπεύθυνες για το χρώμα τους, την πικροκροκίνη, στην οποία οφείλουν τη γεύση τους, και τη σαφρανάλη, η οποία είναι κύριο συστατικό του αρωματικού αιθέριου ελαίου. Τα συστατικά αυτά ανήκουν στα καροτενοειδή και στα παράγωγά τους, που έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Η δράση τους αυτή θεωρείται εξαιρετικά πολύτιμη, διότι ενισχύει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν συσχετιστεί με τη γήρανση του δέρματος, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, την αρθρίτιδα, τον σακχαρώδη διαβήτη και με πολλά άλλα προβλήματα. Επιπλέον, ο κρόκος περιέχει σε σημαντικές ποσότητες βιταμίνες (A, C, φυλλικό οξύ, Β6, νιασίνη, ριβοφλαβίνη), καθώς και σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο. Το βασικό μακροθρεπτικό του συστατικό είναι οι υδατάνθρακες, ενώ περιέχει λίγη πρωτεΐνη, ελάχιστο λίπος και μηδενική χοληστερίνη. Τα 2 γρ. κρόκου, που αντιστοιχούν σε ένα κουταλάκι του γλυκού, μας δίνουν 7 θερμίδες.

    Η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμβάλλει στη βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας και στην ενίσχυση της μνήμης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο συνδυασμός βιταμινών και αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχει ο κρόκος μπορεί να προστατέψει και από τη γεροντική άνοια, αλλά και από την εκφυλιστική νόσο του Αλτσχάιμερ.

    Ο κρόκος μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα για την καρδιά, καθώς έρευνες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων, αποτρέποντας έτσι τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας.

    Παραδοσιακά χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του στομαχόπονου και των πεπτικών διαταραχών, δεδομένου ότι ενισχύει τη διαδικασία της πέψης.

    Το αφέψημα του κρόκου θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τη θεραπεία ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος, όπως το άσθμα.

    Θεωρείται φυσικό φάρμακο για την επιδερμίδα και ειδικά για τη θεραπεία της ακμής λόγω των αντιβακτηριδιακών του ιδιοτήτων. Οι αντιοξειδωτικές ουσίες του κρόκου παρέχουν προστασία ενάντια στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, προκαλούν πρόωρη γήρανση.

    Saffron, elixir of longevity – Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

    Έχει ηρεμιστικές ιδιότητες, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του άγχους και του εκνευρισμού. Επιπλέον, προσφέρει στον οργανισμό ευεξία, πνευματική διαύγεια και τόνωση. Ορισμένες έρευνες, μάλιστα, έχουν δείξει ότι ο κρόκος έχει ευεργετική επίδραση στις περιπτώσεις ήπιας κατάθλιψης, καθώς φαίνεται να έχει παρόμοια αποτελέσματα με αυτά των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων.

    Από την αρχαιότητα ο κρόκος είχε συνδεθεί με τον έρωτα και τη γονιμότητα. Σήμερα θεωρείται ισχυρό «όπλο» για την ενίσχυση της ανδρικής γονιμότητας. Έρευνες σε πειραματόζωα έδειξαν ότι οι αντιοξειδωτικές του ουσίες βελτιώνουν την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Στις γυναίκες η χρήση του σε μικρές ποσότητες φαίνεται πως μπορεί να ρυθμίσει την έμμηνο ρύση.

    Σύμφωνα με τους επιστήμονες το σαφράν έχει ισχυρή αντικαρκινική δράση, κάτι που  οφείλεται στην αντιοξειδωτική ουσία κροκετίνη, η οποία φαίνεται ότι μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.

    Στο εμπόριο το βρίσκουμε ως καρύκευμα σε 2 μορφές, σε νηματίδια ή σε σκόνη, η οποία προκύπτει από το άλεσμα των στιγμάτων. Κυκλοφορεί, όμως,  και σε διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα (π.χ. συμπληρώματα διατροφής).

    Στην μαγειρική χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες για να δώσει στο φαγητό κίτρινο χρώμα και ιδιαίτερο άρωμα. Ταιριάζει ιδανικά με το ρύζι, τα ζυμαρικά, τις πατάτες, τα λευκά κρέατα, τα ψάρια, τις σούπες και τις σάλτσες, ενώ συνδυάζεται αρμονικά με άλλα μπαχαρικά. Μπορούμε, επίσης,  να απολαύσουμε τη γεύση του και στα ροφήματά μας (στο τσάι, τον καφέ, το γάλα κ.α.). Σε κάθε περίπτωση, η χρήση του πρέπει να γίνεται με μέτρο, καθώς η μεγάλη ποσότητα μπορεί να αλλοιώσει τη γεύση του φαγητού.

    Πρόσληψη μέχρι 1,5 γρ. ημερησίως θεωρείται ασφαλής, ωστόσο σε δόσεις πάνω από 5 γρ. την ημέρα ο κρόκος θεωρείται τοξικός για τον οργανισμό. Αντενδείκνυται σε άτομα με ηπατική ή νεφρική νόσο, ενώ η υπερβολική κατανάλωσή του θα πρέπει να αποφεύγεται από έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες.

    Σημείωση: Οι ιδέες και πληροφορίες που παρουσιάζονται σε αυτό το μπλογκ έχουν ενημερωτικό σκοπό και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή κάποιου ειδικού σε θέματα διατροφής και υγείας. Προτού ξεκινήσεις κάποιο πρόγραμμα διατροφής ή άθλησης, ή προτού εντάξεις κάποια ιδιαίτερη τροφή στο καθημερινό σου διαιτολόγιο, μίλησε με έναν ειδικό, γιατρό ή διαιτολόγο. Ιδίως αν πάσχεις από κάποια σοβαρή πάθηση.

     

    Πηγές:

    http://www.clickatlife.gr/diatrofi/story/216

    http://www.fee.org.gr/society/163–safran-.html

    http://www.diatrofi.gr/index.php/food/food/item/2408-%CE%A3%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%AC%CE%BD-%CE%AE-%CE%BA%CF%81%CF%8C%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%95%CE%BB%CE%B9%CE%BE%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BF-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%81%CF%86%CE%B9%CE%AC%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%B6%CF%89%CE%AF%CE%B1%CF%82

    http://www.vita.gr/mindandbody/alternative/article/31025/to-safran-sto-mikroskopio/

    Saffron, elixir of longevity – Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

     

    Saffron, elixir of longevity – Σαφράν, ελιξίριο μακροζωίας

     

    Share on Social Media
    •   
    •   
    •   
    •   

    Δείτε επίσης

    21 Comments

  • Απάντηση
    Beauty Follower
    17 Ιουνίου, 2015 at 8:55 πμ

    Καλημέρα!
    Θα ρχισω να τρώω κροκο μετα το post σου 😉

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      17 Ιουνίου, 2015 at 6:20 μμ

      έτσι μπράβο!! 😉

  • Απάντηση
    Marcela (tortadellafiglia)
    17 Ιουνίου, 2015 at 9:12 πμ

    hello! New website rocks! Following right away!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      17 Ιουνίου, 2015 at 6:21 μμ

      Thanks Marcela!! 🙂

  • Απάντηση
    mia maria
    17 Ιουνίου, 2015 at 10:43 πμ

    Πολύ ωραία ανάρτηση γι αυτό το φυσικό φάρμακο!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      17 Ιουνίου, 2015 at 6:21 μμ

      ευχαριστώ Μαράκι!!

  • Απάντηση
    saudi
    17 Ιουνίου, 2015 at 2:16 μμ

    thank you

    سعودي اوتو

  • Απάντηση
    sp00nstories
    17 Ιουνίου, 2015 at 3:15 μμ

    Φοβερό αφιέρωμα για τα καλά του σαφράν! Ευχαριστούμε^^

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      17 Ιουνίου, 2015 at 6:22 μμ

      περίμενε, έρχεται και συνταγή! 🙂

  • Απάντηση
    theonewithallthetastes
    17 Ιουνίου, 2015 at 10:09 μμ

    Παρόλο που γνώριζα ότι ο κρόκος είναι εξαιρετικά ευεργετικός, δεν ήξερα ότι είναι τόσο πολύ 🙂
    Μου άρεσε πολύ και η μυθολογική προσέγγιση.
    Ως γεύση βέβαια οφείλω να ομολογήσω ότι δεν είναι και από τις αγαπημένες μου και ως εκ τούτου δεν τον χρησιμοποιώ συχνά στα πιάτα μου.
    Θα το προσπαθήσω όμως γιατί από αυτά που διάβασα, σίγουρα αξίζει τον κόπο.
    Σε φιλώ, καλό βράδυ!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      18 Ιουνίου, 2015 at 1:32 μμ

      πράγματι αξίζει!!
      φιλιά πολλά!!

  • Απάντηση
    peps@pepi's kitchen
    17 Ιουνίου, 2015 at 11:27 μμ

    εντυπωσιακές φωτογραφίες!!!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      18 Ιουνίου, 2015 at 1:34 μμ

      μερσί!!

  • Απάντηση
    aris
    18 Ιουνίου, 2015 at 7:58 πμ

    Ευχαριστούμε Εύη για τις όμορφες πληροφορίες !!!!

  • Απάντηση
    Αγγελική
    18 Ιουνίου, 2015 at 10:15 πμ

    Ευχαριστούμε για την πληροφορίες Εύη! Εγώ έχω ένα βαζάκι και ρίχνω από δυο-τρεις ίνες κρόκου σε αρκετά φαγητά όταν μαγειρεύω. Θέλω όμως να πειραματιστώ και σε κάτι διαφορετικό και μετά τα όσα ενδιαφέροντα διάβασα μάλλον θα το κάνω.
    Σε φιλώ, καλημέρα!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      18 Ιουνίου, 2015 at 1:35 μμ

      μμμμμ! περιμένω με αγωνία!
      καλημέρα!!!!

  • Απάντηση
    theweightwarrior
    23 Ιουνίου, 2015 at 10:15 πμ

    Λατρεύω σαφράν! Κάποτε το χρησιμοποιούσα μόνο για να δώσω χρώμα και άρωμα σε συνταγές με ρύζι. Τελευταία όμως έχω πειραματιστεί αρκετά μαζί του. Το χειμώνα έμαθα πόσο καλή παρέα κάνει στο τσάι. Και πρόσφατα το πρόσθεσα σε συνταγή παγωτού! Τέλειο!!!
    Ευχαριστούμε πολύ γι’αυτό το τόσο περιεκτικό άρθρο!

    • Απάντηση
      The Healthy Cook
      29 Ιουνίου, 2015 at 12:01 πμ

      κι εγώ ευχαριστώ!
      το σαφράν είναι καταπληκτικό υλικό. αυτό το παγωτό θέλω να το δω!!! 😉

  • Απάντηση
    Stuffed Vine Leaves (Dolmadakia) – Ντολμαδάκια
    16 Σεπτεμβρίου, 2020 at 7:39 πμ

    […] και ρύζι και μια ελαφριά και πολύ νόστιμη σάλτσα με σαφράν. Ένα πολύ εύγευστο και ελαφρύ πιάτο που θα σας αρέσει […]

  • Απάντηση
    Stuffed Vine Leaves (Dolmadakia) – Ντολμαδάκια
    16 Σεπτεμβρίου, 2020 at 7:42 πμ

    […] our favorite stuffed vine leaves with crabmeat and rice accompanied with a light and very tasty saffron sauce. A very tasty and light dish that you will excite […]

  • Αφήστε το σχόλιό σας